Klaar voor de start – vrijheid als uitgangspunt
Klaar voor de start is het begin van mijn eigen Stap 0. project. Tijd indelen zonder rekening te houden met anderen. Behalve met wat ik zelf wil gaan doen. Het idee is vrijheid. Want voor wie werk je eigenlijk? Voor jezelf, je doelgroep, je baas? Dat mag Joost weten. Feit blijft dat jij degene bent die over je tijd gaat. En dat je niemand de schuld kunt geven van wat je laat liggen. Dat verhaal kennen we allemaal. De slachtofferrol. Handig, comfortabel ook. Maar je bent er tegelijk dader in. We houden onszelf gevangen in gedachten. Celletjes knus ingericht, want het kan zogenaamd niet anders. Dat vertel ik mezelf zodat ik lekker kan blijven zitten. Maar de cipier, sleutel of deur is nergens te bekennen en staat gewoon open. Dat idee vond ik uiteindelijk enger dan die cel zelf. Doodsbang om te leven. Wie niet, eigenlijk. Daarom herhalen we de dagen? Uit comfort?
Het brein als verteller (en misleider)
Wat mij geholpen heeft, is het besef dat mijn brein (te) vaak denkt dat het gelijk heeft. In het verkeer wél handig trouwens. Dat idee alleen al geeft ruimte om fouten te maken en dit niet persoonlijk te maken in het sociale verkeer. Maar het brein kan het dus mis hebben. Gemiddeld om de 20 sec geloof ik. Dat opent iets. Ik ben gaan spelen met wat ik positieve dissociatie noem: aanwezig blijven, maar ook een observant zijn. Mezelf bekijken in situaties en die zoals altijd gewoonlijk aanpakken. Wat voel ik, wat denk ik, en wat zegt dat over wat er gebeurt? Welke alternatieven zijn er? Wat is van mij, wat projecteer ik, en wat is feitelijk? Het is een praktisch gedachtenexperiment. Tegelijk is het een kunst om dit volledig los te kunnen laten. Ontspannen. Niet observeren, maar laten gebeuren. Zoals je danst als niemand kijkt. Zo ontstaat er een beeld van de mens in mij én het dier dat daar ook leeft. Beiden verdienen respect, zelfs als ze zich misdragen. Waarom doen ze dat? En waar ben ik bewust verantwoordelijk voor. Weet dat het niet goed is en het toch doen. Anderen hebben er geen schuld aan, ik doe het.
Emoties onder de microscoop
Bewustzijn is geen vast gegeven, maar iets wat je kunt oefenen. Het begint met een beeld, hoe vaag ook. Door eraan te denken krijgt het vorm. Soms voel je niks, soms te veel. Als ik niet voel, zit ik in mijn hoofd. Als ik te veel voel, denk ik niet meer na. Ik schiet vaak door. Dat is hoe ik werk. Gevoelens als boosheid, frustratie en agressie hebben me lang beheerst. Op de automatische piloot werd ik chagrijnig, losgezongen van wat er gebeurde. Toen ik die boosheid onder de microscoop legde, bleek het een mengsel van spijt, verdriet, minderwaardigheid, kwetsuren en onmacht. Alles opgespaard, te weinig uitgesproken. Door daar een intern gesprek over te voeren ontstond er iets als een emotionele administratie. Het kreeg nut. Werd motivatie. Brandstof. Richting.
Verantwoordelijkheid, ook als het schuurt
Ik ben een keer uitgevallen omdat mijn leven niet op orde was. Dat herstellen duurde jaren. Dat wist ik. Het voelde triest, maar ik ben er weer. Emotioneel failliet gaan hoort erbij als je echt iets probeert zonder te weten of het past. Gegokt en verloren. En toch: daar staat iets tegenover. We leven in een samenleving die waarde uitdrukt in geld, functies en nut. Kapitalisme als doel in plaats van middel. Niemand boven ons die ingrijpt. Dat moeten we zelf doen. Zo werkt het systeem. Als wij niet veranderen wie doet het dan? Maar we dissociëren collectief van die verantwoordelijkheid. Ik doe niks omdat jij niks doet. Tot het te laat is. Weer een generatie voorbij. Misschien is dat wel de kern: durven leven, fouten maken, toegeven, leren, lachen en toch blijven staan. Bomen planten waaronder je zelf niet zult zitten. Dat is voor mij klaar voor de start.
Geef een reactie